Direct naar de inhoud

Gelijke Kansen in de Klas

Over de kennisbank

Waarom deze kennisbank er is, wie hem beheert, voor wie hij bedoeld is en hoe je hem gebruikt. De documentaireserie Klassen waar de kennisbank op leunt heeft een eigen pagina, net als de partners en makers die hem mogelijk maakten.

De aanleiding

Er zit een gat tussen de wetenschap en de praktijk

In het onderwijs is veel motivatie om kansenongelijkheid tegen te gaan, en we weten steeds beter wat werkt. Toch bereikt die kennis niet altijd de mensen die er in de praktijk het meest mee kunnen. Docenten hebben door de werkdruk weinig tijd om te lezen, wetenschappelijke artikelen en rapporten zijn omvangrijk en niet voor iedereen toegankelijk geschreven, en er is zoveel beschikbaar dat je niet eens weet waar je zou moeten beginnen.

Aan dat gat wordt hard gewerkt, door organisaties als het NRO, het NIVOZ, het NJi en de Gelijke Kansen Alliantie. Wij dachten daar iets aan toe te kunnen voegen — omdat wij de serie Klassen hadden om vanuit te werken. Die liet zien hoe je een ingewikkeld en abstract onderwerp dichtbij kunt brengen: door de ogen van kinderen maak je kennis met het veelkoppige monster dat kansenongelijkheid is. Verwachtingen, ouderbetrokkenheid, taal, de invloed van de straatcultuur — het ene thema expliciet benoemd, het andere op de achtergrond. Je raakt betrokken bij de kinderen, en je wordt zelf geraakt.

Die kracht van verhalen werd het uitgangspunt: kennis toegankelijk maken, verbinden aan de praktijk en laten zien wat je zelf kunt doen. Zo ontstond deze kennisbank, waarin wetenschappelijke inzichten, praktijkkennis en verhalen uit Klassen samenkomen. Aan de hand van 8 thema's ontdek je wat er speelt, welke rol het onderwijs heeft en welke mogelijkheden er zijn om bij te dragen aan meer kansengelijkheid.

Het beheer

De rol van het SKB

Het Samenwerkingsverband Kansengelijkheid & Burgerschapsonderwijs (SKB) is het landelijke sectorinstituut voor 26 aanbieders van aanvullend en verrijkend onderwijs. Samen zetten we ons op scholen en in de wijk in voor meer kansengelijkheid en sterk burgerschapsonderwijs voor jongeren van 8 tot 27 jaar.

De gedachte achter deze kennisbank sluit daar direct bij aan. Want ieder kind in Nederland heeft, ongeacht achtergrond, recht op gelijke kansen. Goede kennis over kansenongelijkheid en over wat we kunnen doen om die kansen te vergroten, is daarbij onmisbaar. Daarom is de kennisbank in beheer van SKB Nederland. We willen de waardevolle kennis die hier is verzameld behouden, toegankelijk houden en blijven verbinden aan de onderwijspraktijk. Zo kan de kennisbank een plek blijven waar professionals zich kunnen verdiepen én inspiratie vinden om zelf in actie te komen.

Wil je die kennis niet alleen lezen maar er met je team, school of gemeente mee aan de slag? Kijk dan bij samen werken aan kansengelijkheid.

Voor wie

Iedereen in de driehoek is nodig

De kennisbank richt zich in eerste instantie op docenten en docenten in opleiding, maar is relevant voor iedereen die betrokken is bij het onderwijs. Kansengelijkheid is immers geen verantwoordelijkheid van één persoon. Docenten, schoolleiders, intern begeleiders, bestuurders en andere professionals hebben ieder vanuit hun eigen rol invloed op de kansen van kinderen en jongeren.

Docent

Jij hebt het meeste directe contact met leerlingen en ouders — daar landt beleid uiteindelijk, of niet.

Schoolleider

Jij formuleert samen met het team een coherente schoolvisie en stuurt dat team aan.

Bestuurder

Jij maakt schooloverstijgende onderwijsvisies en gaat over geld en andere middelen.

Dat de teksten zich primair op docenten richten is een keuze uit schrijfgemak: voortdurend het hele rijtje van docent tot bestuurder afwerken leest niet. Waar een thema ook in een schoolleidersversie bestaat, kun je bovenaan de pagina wisselen tussen beide. Voor de rest geldt: veel van de aangedragen oplossingen zijn net zo relevant voor schoolpsychologen, IB'ers, schoolleiders en bestuurders. Houd bij het lezen vooral je eigen rol in je hoofd en kijk waar jouw meerwaarde ligt, ook als dat niet met zoveel woorden in de tekst staat.

Aan de slag

Lezen, kijken of luisteren — jij kiest

We hopen dat deze kennisbank je niet alleen nieuwe inzichten geeft, maar je vooral helpt om er iets mee te doen. Je begint waar je wilt: op de homepage helpt een korte test je om thema's te vinden die aansluiten bij jouw vragen, of je kiest gewoon het thema dat je het meest aanspreekt.

  • Lees

    Elk thema loopt van wat er aan de hand is, via de rol van het onderwijs, naar wat jij kunt doen. Bovenaan staat de leestijd, en de hoofdstukken klappen open en dicht — dus je kunt ook gericht springen naar wat je zoekt.

  • Kijk

    Door de hoofdstukken heen staan fragmenten uit Klassen. Juist daar wordt een abstract probleem concreet: je ziet wat de theorie betekent voor een kind van elf.

  • Luister

    Van de meeste thema's is een luisterboek beschikbaar: in de speler bovenaan de pagina, of via Spotify. Handig onderweg, of terwijl je iets anders doet.

Onderweg kom je nog drie dingen tegen. Bij een stuk tekst staat soms Stof tot nadenken: een vraag om aan jezelf of aan je team te stellen. Waar een onderwerp verder gaat dan een thema toelaat, wijst Meer verdieping je naar de achtergrondartikelen en het onderzoek erachter. En onderaan elk thema staan praktijkverhalen: scholen die met ditzelfde onderwerp aan de slag gingen en vertellen wat ze deden.

Je kunt natuurlijk direct doorspringen naar de oplossingen, maar we raden je van harte aan om ook te lezen wat er aan de hand is. Dan wordt vaak pas helder waarom dingen gaan zoals ze gaan — en waarom jij dingen doet zoals je ze doet.

Naast de thema's staat er meer klaar: achtergrondartikelen over kansenongelijkheid als aanloop naar de thema's, alle praktijkverhalen bij elkaar voor wie wil zien hoe andere scholen het aanpakken, een begrippenlijst voor de termen die in de teksten voorbijkomen, en een overzicht van bronnen voor wie het onderzoek zelf wil lezen. Wil je er met je team, school of gemeente mee aan de slag, kijk dan bij samenwerken.

Alle thema's Begin bij het thema dat jou het meest aanspreekt. Achtergrond Meer diepgang bij het probleem zelf, als aanloop naar de thema's. Samenwerken Werkvormen om er met je team, school of gemeente mee aan de slag te gaan. Praktijkverhalen Wat scholen zelf doen aan gelijke kansen, in hun eigen woorden. Begrippen Een gedeelde taal voor het gesprek over kansengelijkheid. Bronnen Het onderzoek waarop de inhoud is gebaseerd, om zelf verder te lezen. Meer verdieping Extra artikelen en verwijzingen voor wie dieper wil graven. Over de serie De documentaireserie waar de fragmenten uit komen, en wie je erin ziet.